ورود ثبت

ورود به حساب کاربری خود

نام كاربري *
رمز عبور *
من را به خاطر داشته باش

ساخت يك حساب كاربري

پر کردن فیلدهایی که با ستاره (*) نشانه گذاری شده مورد نیاز است.
نام *
نام كاربري *
رمز عبور *
تكرار رمز عبور *
ايميل *
تكرار ايميل *

قلم مهر

گفتار تربیتی: خانواده موفق، تربیت سالم

بسم الله الرّحمن الرّحیم

وضعیت خانواده در جهان بشریت امروز، اعم از جوامع شرق و غرب، مسلمان و غیر مسلمان، وضعیت مطلوبی نیست. در کشور هلند هتلی را به نام هتل طلاق نامگذاری کرده‏اند! هزینه‏های بسیار سنگینی کرده‏اند و از زن و شوهرهایی که مشکل دارند، درخواست می‏کنند تا به این هتل بیایند و زیرنظر روانشناسان و مشورت با مشاوران، شاید از طلاق منصرف شوند و به زندگی عادی برگردند و اگر تلاش‏ها بی‏نتیجه بود، مستقیم به دادگاه می‏روند و درخواست طلاق می‏کنند! در کشور اتریش یک نمایشگاه دائمی رایگان برپا کرده‏اند؛ به نام نمایشگاه دائمی طلاق. کسانی که قصد ازدواج دارند را می‏برند در این نمایشگاه جهت بازدید!  در کشور انگلیس هزینة طلاق بیش از هزینه ازدواج است، برای این که از فروپاشی خانواده جلوگیری کنند! تعداد حیوانات خانگی (سگ و گربه) در خانه‏های آمریکایی‏ها 10 میلیون قلاده است. صاحبان اکثر این حیوانات خانم‏ها هستند، چون از طرف اعضای خانواده هیچ محبتی نمی‏بینند!

 

وضعیت خانواده در کشور هم مطلوب نیست. هر یک ساعت در تهران سهزوج از هم جدا می‏شوند! 82% متقاضیان طلاق، زن‏ها هستند. 14% طلاق‏ها در سال اول ازدواج انجام می‏گیرد، هنوز زندگی آغاز نشده، می‏خواهند طلاق بگیرند. در 9 ماهه‏ی سال 1389، در 13 استان کشور، رشد ازدواج به زیر صفر رسید! در 21 استان، رشد ازدواج بالای 10 درصد بود!  طبق آخرین اطلاعات و اخبار، در کل کشور، 6 ماهة اول سال 90، نسبت به 6 ماهة اول سال 89 رشد ازدواج 2- بوده و رشد طلاق 5+. نباید خوشحال باشیم که آمار ازدواج می‏رود بالا، زمانی باید خوشحال باشیم که آمار طلاق بیایید پائین.

چرا نسبت به وضعیت خانواده‏ها بی‏توجه بوده‏ایم؟

بسیاری از زن و شوهرها بلد نیستند با هم زندگی کنند و نیاموخته‏اند چگونه مشکلات خانوادگی خود را حل کنند، با کوچک‏ترین تنشی، اولین راه حل را طلاق می‏بینند.  متأسفانه یکی از شلوغ‏ترین اداره‏ها، ادارة دادگستری است و شلوغ‏ترین شعبة آن، شعبة خانواده است! بیشتر خانواده‏ها ناموفق‏اند و خیلی از تربیت‏ها ناسالم.

 خانواده‏ ها به چهار قسم تقسیم می‏شوند:

 1- خانواده‏ی متلاشی

 2- خانواده‏ی متزلزل

 3- خانواده‏ی متکامل

 4- خانواده‏ی متعادل

خانواده‏ متلاشی

 خانواده‏ای است که در آن طلاق صورت گرفته، خانواده از هم پاشیده و متلاشی شده است. امید به از سرگیری زندگی در آن تقریباً به صفر رسیده است.

خانواده‏ متزلزل

 خانواده‏ی است که در آستانة طلاق قرار دارد.  احضاریة دادگاه در دستشان است و لی هنوز در چگونگی طلاق به توافق نرسیده‏اند . زن می‏گوید من مهریه‏ام را به اجرا می‏گذارم، مرد می‏گوید من می‏روم زن دیگری می‏گیرم! در خانه زلزله‏ای آمده و خانواده دچار تزلزل شده است. پدر و مادرهای ما که متعلق به عصرسنت بودند، هر اختلافی با هم داشتند حاضر نبودند نام طلاق را در خانه بر سر زبان بیاورند اما امروزه زن و شوهرهای جوانِ عصر دیجیتال و اینترنت، توافقی طلاق می‏گیرند، غیابی طلاق می‏گیرند. وقتی هم که برای طلاق به دادگاه می‏روند، گویی به مهمانی‏ای دعوت شده‏اند یا دارند می‏روند در پارکی قدم بزنند، بسیار عادی و راحت.

 خانواده‏ متکامل

خانوادة متکامل، خانواده‏ی امام علی(ع) و حضرت زهرا(س) است. دو نفر متکامل و ایده آل بودند آنها برای ما الگو هستند، هرچند ما هرگز نمی‏توانیم دقیقاً مثل آنها بشویم ولی می‏توانیم مسیرشان را ادامه بدهیم .

خانواده‏ متعادل

خانواده‏ی متعادل سه ویژگی دارد:

1.     آرامش
2.     حق سالاری
3.     آسیب‏ پذیر نبودن

 1- آرامش

طبق سورة روم  آیه 21 اولین ویژگی یک خانواده‏ی موفق آرامش است.

وَمِنْ آيَاتِهِ أَنْ خَلَقَ لَكُم مِّنْ أَنفُسِكُمْ أَزْوَاجًا لِّتَسْكُنُوا إِلَيْهَا وَجَعَلَ بَيْنَكُم مَّوَدَّةً وَرَحْمَةً إِنَّ فِي ذَلِكَ لَآيَاتٍ لِّقَوْمٍ يَتَفَكَّرُونَ (21/ روم)

و از نشانه‏هاى او اينكه از [نوع] خودتان همسرانى براى شما آفريد تا بدانها آرام گيريد و ميانتان دوستى و رحمت نهاد؛ آرى در اين [نعمت] براى مردمى كه مى‏انديشند قطعاً نشانه‏هايى است.

چرا به خانه می‏گویند مسکن؟ چون محل سکینه و آرامش است.  چرا به خانه می‏گویند منزل؟ چون محل نزول است. مرد وقتی وارد خانه می‏شود و نازل می‏شود همه احساس آرامش می‏کنند. اما خانه‏های الان نه مسکن است و نه منزل! الآن خیلی از خانه‏ها، خانه نیست، توپخانه است! همه دارند به سوی هم شلیک می‏کنند. کسی کوتاه هم نمی‏آید. خانم‏ها، مشکل را آقایان می‏دانند. پای صحبت آقایان که می‏نشینی، خانم‏ها را مقصر می‏دانند. پدر و مادرها از دست بچه‏ها شاکی‏اند، بچه‏‏ها احساس می‏کنند که پدر و مادرها آنها را درک نمی‏کنند. چرا باید اینگونه باشد؟ مگر خانه را نگفته‏اند که محل آرامش است؟

 دو برداشت غلط از آرامش:

1-  آسایش

2-  سکوت

بعضی‏ها آرامش را با آسایش یا سکوت اشتباه گرفته‏اند. خیلی‏ها هم فکر می‏کنند پول همه چیز است! پیرمردی می‏گفت مردم می دانید امام زمان بیاید چه می‏شود؟ گفتند نه! گفت: امام زمان که بیاید فراوانی زیاد می‏شود. آیا اگر فراوانی بشود همه چیز درست می‏شود؟ به آرامش می‏رسیم؟  پول آسایش می‏آورد ولی آرامش نمی‏آورد. آن‏هائی که آرامش دارند، آسایش ندارند. ولی هیچ‏کس تضمین نکرده‏ آنهایی که آسایش دارند حتماً آرامش داشته باشند! پول آسایش می‏آورد، خانه، ماشین، ماشین ظرفشوئی، لباسشوئی. آسایش هست ولی آرامش نیست! مردم تشنه‏ی آرامش‏اند. نه آسایش. امروز مشکل مردم ما، در جهان بشریت، مال نیست، حال است! مال دارند اما حال ندارند. اولین دعایی را که سر سفره هفت سین می‏خوانید. یا مُقَلِّبَ القُلوبِ و الاَبصار ، یا مَدَبِّر اللَّیلِ و النَّهار ، یا مُحَوِلَ الحَولِ و الاَحوال ، حَوِل حالِنا اِلی اَحسَنِ الحال. چرا نگفته‏اند حَوِّل مالِنا الی اَکثَرِ المال! چون مال آرامش نمی‏آورد، حال آرامش می‏آورد.

نکتة اول‏: دائم به دنبال حال باشید.

 نکتة دوم: هر چه از خدا می‏خواهید بگویید: اگر خدا صلاح بداند.

خداوند در قرآن می‏فرماید: تو شکرگزار باش، من به شما می‏دهم! تمام وجود حسین در کربلا یک کلمه بود. آیا خداوند نمی‏توانست شب عاشورا یک لشکر به امام حسین(ع) برساند؟ خداوند رود نیل را برای موسی شکافت، نمی‏توانست مسیر رود فرات را به سمت خیمه‏های امام حسین (ع) تغییر دهد؟ زینب، اگر لب به شکایت می‏گشود و از کم لطفی خداوند گله می‏کرد که دیگر زینب نبود! زینب اما گفت: ما رأیت الا جمیلاً، من کربلا را جز زیبایی ندیدم. امام حسین گفت: خدایا راضیم به رضای تو.

2- حق‏ سالاری

در خانوادة متعادل؛ نه مرد یالار است؛ نه زن و نه فرزند سالار است! پس چه کسی سالار است؟ خدا.

اصرار نکنیدکه همیشه حرف شما بر کرسی بنشیند. بعضی وقت‏ها حق با فرزند است، بعضی وقت‏ها هم حق با پدر و مادر خانواده است. ببیند حق چیست، و تسلیم امر حق باشید.

3- آسیب‏ پذیر نبودن

مشکلات فرزندانتان را به جامعه، صدا و سیما، دانشگاه و ... ربط ندهید آنها را مسئول مشکلات خانواده‏تان ندانید. در حالی که فرزند تو پیش از این که وارد جامعه شود در خانة تو به دنیا آمده، از شیر مادرش خورده، سر سفره‏ی پدرش نشسته و شما او را تربیت کرده‏اید! اگر بچة شما سرما بخورد، فقط مقصر هوای سرد نیست، شما هم مقصرید که لباس گرم تن او نکرده‏اید!

در برابر آسیب‏های فرهنگی و اجتماعی، فرزندانتان را با تربیت صحیح، واکسینه کنید. هجده‏هزار ماهواره بر فراز آسمان ایران، قرار دارد، دست‏کم دوهزارتای آنها وارد خانه‏های ما می‏شود. بیشتر این کانال‏ها هم فرهنگ جامعه را هدف قرار داده‏اند. مثلاً کانال فارسی وان را در نظر بگیرید. فقط سریال‏های خانوادگی پخش می‏کند با موضوعاتی مثل: خیانت، عشق‏های پنهانی، رابطه‏ی دختر و پسر و چیزهایی از این قبیل. طی دو سال از شروع به فعالیت خود پانزده میلیون بیننده در ایران داشته است. هدف این کانال و امثالهم، نهادینه کردن روابط آزاد، دگرگونی فرهنگی و نابودی فرهنگ دینی در جامعة ما است. سی‏دی‏ها و دی‏وی‏دی‏هایی که در خانه می‏بینید، روی روحیه و ساختار فکری فرزند شما تأثیر می‏گذارد.

الآن مردها می آیند خانه سه کلمه بیشتر حرف نمی زنند: 1- کسی زنگ نزد ؟ 2- چیزی داری بخوریم ؟ 3- سر و صدا نکن می خواهم بخوابم . خانه شده خوابگاه.

تا بچه‏ها حرفی می‏زند، این طرف و آن طرف می‏دوند، می‏گویند بچه بیش‏فعال است! در حالی که بچه‏ها بیش‏فعال نیستند، پدر و مادرها کم‏فعالند. یک کودک طبیعی، پر جنب‏و‏جوش است و اهل بازیگوشی! به جای اینکه او را سرکوب کنید با او بازی کند. بازی برای کودک، یک امر جدی است، از او انتظار نداشته باشید که مثل آدم‏بزرگ‏ها رفتار کنند.

 علت مشکلات خانوادگی دو چیز است:

1-  ازدواج های ناموفق

2-  ندانستن وظیفه

 

 1-ازدواج های ناموفق

اساس و بنیان خانواده ازدواج است. متاسفانه بیشتر کسانی که به مشاور مراجعه می‏کنند، برای طلاق است نه برای ازدواج. در حالی که مشاوره پیش از ازدواج مهمتر است. کتابی نوشته‏ام به نام ازدواج موفق، و در آنجا توضیح داده‏ام که ازدواج موفق چیست و چگونه ازدواج موفق داشته باشیم.

مقام  معظم رهبری فرمود: ازدواج موفق چهار ویژگی دارد:

الف. عاقلانه باشد.

 اکثر ازدواج‏ها عاشقانه است در حالی که باید عاقلانه باشد.

ب. به موقع باشد.

سه نوع زمانِ ازدواج داریم: ازدواج زود هنگام، ازدواج دیر نگام ، ازدواج به‏هنگام. ازدواج زود هنگام اشتباهی است بزرگ . ازدواج دیرهنگام اشتباهی است بزرگ‏تر. ازدواج باید به هنگام باشد.

ج. ازدواج باید آسان باشد. 

پیغبراکرم (ص) می‏فرماید: «بهترین زنان امت من، کسی است که مهریه اش کم باشد». مهریه را درحدی تعیین کنید که داماد بتواند از عهدة پرداخت آن بربیاید. مهریة زیاد، باعث اعتماد و دوام زندگی نمی‏شود. اگر به پسری اعتماد ندارید چرا دخترتان را به عقد او در می‏آورید؟ مگر سکه می‏تواند دختری را خوشبخت کند؟ سرانجام مهریة سنگین، کشاندن پای مردان به زندان است و مسأله‏ای را هم حل نمی‏کند. 3200 جوان به خاطر نداشتن مهریه در زندان هستند.

د. ازدواج باید پایدار باشد.

اکنون اکثر ازدواج‏ها پایدار نیستند. یکی از ملاک‏های ازدواج پایدار تولید فرزند است. اولاً فقط به داشتن یک فرزند اکتفا نکنید. سه فرزند، مناسب است. دوماً فاصله سنی فرزندان از 3 تا 5 سال باشد، نه کمتر و نه بیشتر.

2- ندانستن وظیفه

یک مثلث بکشید و درون آن بنویسید (خانواده)، روی یک ضلع آن بنویسید (پدر یا شوهر)، روی یک ضلع دیگر بنویسید (مادر یا همسر) و ضلع سوم را هم بنویسید (فرزند)!

چهار وظیفه در یک خانواده باید رعایت شود: 1- وظیفة زن در برابر شوهر 2- وظیفة شوهر در برابر زن 3- وظیفة والدین در برابر فرزندان 4- وظیفة  فرزندان در برابر والدین.

دین اسلام از زن‏ها می‏خواهد به شوهرشان مهربانی کنند و از مردها می‏خواهد به همسرشان محبت کنند. پیغمبر فرمود: «هر زنی یک لیوان آب به شوهرش بدهد، از یک سال عبادت که روزها روزه بگیری و شب‏ها نماز شب بخوانی، ثوابش بیشتر است»!

پیامبر اکرم(ص) فرمود: « زن باید به شوهرش اظهار عشق و محبت کند». شخصی آمد خدمت پیغمبر و گفت: یا رسول‏الله، من همسری دارم که وقتی از خانه بیرون می‏روم؛ مرا مشایعت می‏کند وقتی از سرکار می‏آیم؛ به استقبالم می‏آید، وقتی ناراحتم؛ ناراحتی من را برطرف می‏کند، وقتی خوشحالم؛ بر خوشحالی من می‏افزاید. یا رسول‏الله! همسر من چگونه همسری است؟ پیغمبر فرمود: زن تو فرشته‏ای است از فرشتگان خدا. قدر او را بدان!

طبق برداشت‏هایی که از سخنان ائمه می‏شود، می‏توان گفت؛بهترینِ زنان برای شوهرش کسی است که:

1- خوش‏بو باشد و از عطری که شوهرش دوست دارد استفاده کند.

2- خوش‏پوش باشد. بهترین لباس‏هایش را برای شوهرش بپوشد

3- خوش‏پز باشد. آشپز خوبی باشد و غذایی درست کند که شوهرش از خوردن آن لذت ببرد

4- خوش‏ سلیقه باشد.

5- خوش‏کلام باشد. زن و شوهر باید همدیگر را به صمیمیت صدا کنند و باهم به نیکی و مهربانی سخن بگویند.

6- گذشت داشته باشد و صبر، تحمل و شکیبایی داشته باشد.

7- خوش‏بین باشد. بدبین، دهن‏بین، شکاک، وسواس، زود رنج، عصبی و جاسوس نباشد.

8- از دخالت دادن دیگران در زندگی خود، پرهیز کند.

9- به بستگان شوهرش احترام بگذارد. خانم جوانی که تازه ازدواج کرده بود نزد عطاری می‏رود، می‏گوید: سمی می‏خواهم که مادر شوهرم را از بین ببرد. عطار سمی را به او می‏دهد و می‏گوید این سم را به مدت سه ماه به او بخوران و برای این که او به تو شک نکند، به او مهربانی ومحبت کن. پس از سه ماه دیگر، مادرشوهرت می‏میرد. بعد از چند هفته خانم دوباره پیش عطاری می‏رود و می‏گوید: بدبخت شدم، بیچاره شدم، دارویی، درمانی به من بده تا آن سم را از بین ببرد. مادر شوهرم اینقدرخوب و دوست‏داشتنی شده که من پشیمان شدم. عطار می‏گوید: آن چیزی که به تو دادم، سم نبود، سم در مغز و ذهن شما است. محبت کنی، محبت می‏بینی!

10- شوهرش را با کسی مقایسه نکند. 11- به حساسیت‏های شوهرش احترام بگذارد. 12- دو چیز در خانه نباید  شکسته شود: دل زن و غرور مرد!

یکی از مشکلات امروز خانواده‏ها ندانستن وظیفه است، بسیاری از پدر و مادرها وظیفه‏هایشان را در حق بچه‏هایشان یا نمی‏دانند و یا اگرمی‏دانند، عمل نمی‏کنند و بدتر از هر دو، فکر می‏کنند که می‏دانند. مشکل امروز ما این است که پدر و مادرها نه تنها بچه‏ها را درک نمی‏کنند بلکه اصلاً نمی‏دانند، وظیفه‏هایشان چیست؟ بچه‏ها هم جسم دارند، هم روح. جسم و روح هر دو مریض می‏شوند، هر دو به خوراک احتیاج دارند، هر دو نیازمند به پزشک هستند. مادر شهید مرتضی مطهری می‏گوید؛ من یک بار مرتضی را بدون وضو شیر ندادم. در روایات آمده است که به این سه چیز در تربیت فرزندان توجه کنید:1- اخلاق، 2- نماز، 3- حجاب.

در تربیت دینی فرزندان؛ الف: فقط به او نگویید که خوش‏اخلاق باش یا نمار بخوان و حجابت را رعایت کن، بلکه منابع تربیتی و آموزشی را در اختیار آنان قرا بدهید. ب: زور و اجبار نباشد. بگذارید به مسایل دینی علاقه‏مند شود، نه اینکه به اجبار شما اعمال دینی را به جای بیاورند.

خوردن برای زیستن و فکر کردن است        تو معتقد که زیستن از بهر خوردن است