ورود ثبت

ورود به حساب کاربری خود

نام كاربري *
رمز عبور *
من را به خاطر داشته باش

ساخت يك حساب كاربري

پر کردن فیلدهایی که با ستاره (*) نشانه گذاری شده مورد نیاز است.
نام *
نام كاربري *
رمز عبور *
تكرار رمز عبور *
ايميل *
تكرار ايميل *

قلم مهر

گفتار تربیتی: خانواده موفق، تربیت سالم

بسم الله الرّحمن الرّحیم

وضعیت خانواده در جهان بشریت امروز، اعم از جوامع شرق و غرب، مسلمان و غیر مسلمان، وضعیت مطلوبی نیست. در کشور هلند هتلی را به نام هتل طلاق نامگذاری کرده‏اند! هزینه‏های بسیار سنگینی کرده‏اند و از زن و شوهرهایی که مشکل دارند، درخواست می‏کنند تا به این هتل بیایند و زیرنظر روانشناسان و مشورت با مشاوران، شاید از طلاق منصرف شوند و به زندگی عادی برگردند و اگر تلاش‏ها بی‏نتیجه بود، مستقیم به دادگاه می‏روند و درخواست طلاق می‏کنند! در کشور اتریش یک نمایشگاه دائمی رایگان برپا کرده‏اند؛ به نام نمایشگاه دائمی طلاق. کسانی که قصد ازدواج دارند را می‏برند در این نمایشگاه جهت بازدید!  در کشور انگلیس هزینة طلاق بیش از هزینه ازدواج است، برای این که از فروپاشی خانواده جلوگیری کنند! تعداد حیوانات خانگی (سگ و گربه) در خانه‏های آمریکایی‏ها 10 میلیون قلاده است. صاحبان اکثر این حیوانات خانم‏ها هستند، چون از طرف اعضای خانواده هیچ محبتی نمی‏بینند!

 

وضعیت خانواده در کشور هم مطلوب نیست. هر یک ساعت در تهران سهزوج از هم جدا می‏شوند! 82% متقاضیان طلاق، زن‏ها هستند. 14% طلاق‏ها در سال اول ازدواج انجام می‏گیرد، هنوز زندگی آغاز نشده، می‏خواهند طلاق بگیرند. در 9 ماهه‏ی سال 1389، در 13 استان کشور، رشد ازدواج به زیر صفر رسید! در 21 استان، رشد ازدواج بالای 10 درصد بود!  طبق آخرین اطلاعات و اخبار، در کل کشور، 6 ماهة اول سال 90، نسبت به 6 ماهة اول سال 89 رشد ازدواج 2- بوده و رشد طلاق 5+. نباید خوشحال باشیم که آمار ازدواج می‏رود بالا، زمانی باید خوشحال باشیم که آمار طلاق بیایید پائین.

چرا نسبت به وضعیت خانواده‏ها بی‏توجه بوده‏ایم؟

بسیاری از زن و شوهرها بلد نیستند با هم زندگی کنند و نیاموخته‏اند چگونه مشکلات خانوادگی خود را حل کنند، با کوچک‏ترین تنشی، اولین راه حل را طلاق می‏بینند.  متأسفانه یکی از شلوغ‏ترین اداره‏ها، ادارة دادگستری است و شلوغ‏ترین شعبة آن، شعبة خانواده است! بیشتر خانواده‏ها ناموفق‏اند و خیلی از تربیت‏ها ناسالم.

 خانواده‏ ها به چهار قسم تقسیم می‏شوند:

 1- خانواده‏ی متلاشی

 2- خانواده‏ی متزلزل

 3- خانواده‏ی متکامل

 4- خانواده‏ی متعادل

خانواده‏ متلاشی

 خانواده‏ای است که در آن طلاق صورت گرفته، خانواده از هم پاشیده و متلاشی شده است. امید به از سرگیری زندگی در آن تقریباً به صفر رسیده است.

خانواده‏ متزلزل

 خانواده‏ی است که در آستانة طلاق قرار دارد.  احضاریة دادگاه در دستشان است و لی هنوز در چگونگی طلاق به توافق نرسیده‏اند . زن می‏گوید من مهریه‏ام را به اجرا می‏گذارم، مرد می‏گوید من می‏روم زن دیگری می‏گیرم! در خانه زلزله‏ای آمده و خانواده دچار تزلزل شده است. پدر و مادرهای ما که متعلق به عصرسنت بودند، هر اختلافی با هم داشتند حاضر نبودند نام طلاق را در خانه بر سر زبان بیاورند اما امروزه زن و شوهرهای جوانِ عصر دیجیتال و اینترنت، توافقی طلاق می‏گیرند، غیابی طلاق می‏گیرند. وقتی هم که برای طلاق به دادگاه می‏روند، گویی به مهمانی‏ای دعوت شده‏اند یا دارند می‏روند در پارکی قدم بزنند، بسیار عادی و راحت.

 خانواده‏ متکامل

خانوادة متکامل، خانواده‏ی امام علی(ع) و حضرت زهرا(س) است. دو نفر متکامل و ایده آل بودند آنها برای ما الگو هستند، هرچند ما هرگز نمی‏توانیم دقیقاً مثل آنها بشویم ولی می‏توانیم مسیرشان را ادامه بدهیم .

خانواده‏ متعادل

خانواده‏ی متعادل سه ویژگی دارد:

1.     آرامش
2.     حق سالاری
3.     آسیب‏ پذیر نبودن

 1- آرامش

طبق سورة روم  آیه 21 اولین ویژگی یک خانواده‏ی موفق آرامش است.

وَمِنْ آيَاتِهِ أَنْ خَلَقَ لَكُم مِّنْ أَنفُسِكُمْ أَزْوَاجًا لِّتَسْكُنُوا إِلَيْهَا وَجَعَلَ بَيْنَكُم مَّوَدَّةً وَرَحْمَةً إِنَّ فِي ذَلِكَ لَآيَاتٍ لِّقَوْمٍ يَتَفَكَّرُونَ (21/ روم)

و از نشانه‏هاى او اينكه از [نوع] خودتان همسرانى براى شما آفريد تا بدانها آرام گيريد و ميانتان دوستى و رحمت نهاد؛ آرى در اين [نعمت] براى مردمى كه مى‏انديشند قطعاً نشانه‏هايى است.

چرا به خانه می‏گویند مسکن؟ چون محل سکینه و آرامش است.  چرا به خانه می‏گویند منزل؟ چون محل نزول است. مرد وقتی وارد خانه می‏شود و نازل می‏شود همه احساس آرامش می‏کنند. اما خانه‏های الان نه مسکن است و نه منزل! الآن خیلی از خانه‏ها، خانه نیست، توپخانه است! همه دارند به سوی هم شلیک می‏کنند. کسی کوتاه هم نمی‏آید. خانم‏ها، مشکل را آقایان می‏دانند. پای صحبت آقایان که می‏نشینی، خانم‏ها را مقصر می‏دانند. پدر و مادرها از دست بچه‏ها شاکی‏اند، بچه‏‏ها احساس می‏کنند که پدر و مادرها آنها را درک نمی‏کنند. چرا باید اینگونه باشد؟ مگر خانه را نگفته‏اند که محل آرامش است؟

 دو برداشت غلط از آرامش:

1-  آسایش

2-  سکوت

بعضی‏ها آرامش را با آسایش یا سکوت اشتباه گرفته‏اند. خیلی‏ها هم فکر می‏کنند پول همه چیز است! پیرمردی می‏گفت مردم می دانید امام زمان بیاید چه می‏شود؟ گفتند نه! گفت: امام زمان که بیاید فراوانی زیاد می‏شود. آیا اگر فراوانی بشود همه چیز درست می‏شود؟ به آرامش می‏رسیم؟  پول آسایش می‏آورد ولی آرامش نمی‏آورد. آن‏هائی که آرامش دارند، آسایش ندارند. ولی هیچ‏کس تضمین نکرده‏ آنهایی که آسایش دارند حتماً آرامش داشته باشند! پول آسایش می‏آورد، خانه، ماشین، ماشین ظرفشوئی، لباسشوئی. آسایش هست ولی آرامش نیست! مردم تشنه‏ی آرامش‏اند. نه آسایش. امروز مشکل مردم ما، در جهان بشریت، مال نیست، حال است! مال دارند اما حال ندارند. اولین دعایی را که سر سفره هفت سین می‏خوانید. یا مُقَلِّبَ القُلوبِ و الاَبصار ، یا مَدَبِّر اللَّیلِ و النَّهار ، یا مُحَوِلَ الحَولِ و الاَحوال ، حَوِل حالِنا اِلی اَحسَنِ الحال. چرا نگفته‏اند حَوِّل مالِنا الی اَکثَرِ المال! چون مال آرامش نمی‏آورد، حال آرامش می‏آورد.

نکتة اول‏: دائم به دنبال حال باشید.

 نکتة دوم: هر چه از خدا می‏خواهید بگویید: اگر خدا صلاح بداند.

خداوند در قرآن می‏فرماید: تو شکرگزار باش، من به شما می‏دهم! تمام وجود حسین در کربلا یک کلمه بود. آیا خداوند نمی‏توانست شب عاشورا یک لشکر به امام حسین(ع) برساند؟ خداوند رود نیل را برای موسی شکافت، نمی‏توانست مسیر رود فرات را به سمت خیمه‏های امام حسین (ع) تغییر دهد؟ زینب، اگر لب به شکایت می‏گشود و از کم لطفی خداوند گله می‏کرد که دیگر زینب نبود! زینب اما گفت: ما رأیت الا جمیلاً، من کربلا را جز زیبایی ندیدم. امام حسین گفت: خدایا راضیم به رضای تو.

2- حق‏ سالاری

در خانوادة متعادل؛ نه مرد یالار است؛ نه زن و نه فرزند سالار است! پس چه کسی سالار است؟ خدا.

اصرار نکنیدکه همیشه حرف شما بر کرسی بنشیند. بعضی وقت‏ها حق با فرزند است، بعضی وقت‏ها هم حق با پدر و مادر خانواده است. ببیند حق چیست، و تسلیم امر حق باشید.

3- آسیب‏ پذیر نبودن

مشکلات فرزندانتان را به جامعه، صدا و سیما، دانشگاه و ... ربط ندهید آنها را مسئول مشکلات خانواده‏تان ندانید. در حالی که فرزند تو پیش از این که وارد جامعه شود در خانة تو به دنیا آمده، از شیر مادرش خورده، سر سفره‏ی پدرش نشسته و شما او را تربیت کرده‏اید! اگر بچة شما سرما بخورد، فقط مقصر هوای سرد نیست، شما هم مقصرید که لباس گرم تن او نکرده‏اید!

در برابر آسیب‏های فرهنگی و اجتماعی، فرزندانتان را با تربیت صحیح، واکسینه کنید. هجده‏هزار ماهواره بر فراز آسمان ایران، قرار دارد، دست‏کم دوهزارتای آنها وارد خانه‏های ما می‏شود. بیشتر این کانال‏ها هم فرهنگ جامعه را هدف قرار داده‏اند. مثلاً کانال فارسی وان را در نظر بگیرید. فقط سریال‏های خانوادگی پخش می‏کند با موضوعاتی مثل: خیانت، عشق‏های پنهانی، رابطه‏ی دختر و پسر و چیزهایی از این قبیل. طی دو سال از شروع به فعالیت خود پانزده میلیون بیننده در ایران داشته است. هدف این کانال و امثالهم، نهادینه کردن روابط آزاد، دگرگونی فرهنگی و نابودی فرهنگ دینی در جامعة ما است. سی‏دی‏ها و دی‏وی‏دی‏هایی که در خانه می‏بینید، روی روحیه و ساختار فکری فرزند شما تأثیر می‏گذارد.

الآن مردها می آیند خانه سه کلمه بیشتر حرف نمی زنند: 1- کسی زنگ نزد ؟ 2- چیزی داری بخوریم ؟ 3- سر و صدا نکن می خواهم بخوابم . خانه شده خوابگاه.

تا بچه‏ها حرفی می‏زند، این طرف و آن طرف می‏دوند، می‏گویند بچه بیش‏فعال است! در حالی که بچه‏ها بیش‏فعال نیستند، پدر و مادرها کم‏فعالند. یک کودک طبیعی، پر جنب‏و‏جوش است و اهل بازیگوشی! به جای اینکه او را سرکوب کنید با او بازی کند. بازی برای کودک، یک امر جدی است، از او انتظار نداشته باشید که مثل آدم‏بزرگ‏ها رفتار کنند.

 علت مشکلات خانوادگی دو چیز است:

1-  ازدواج های ناموفق

2-  ندانستن وظیفه

 

 1-ازدواج های ناموفق

اساس و بنیان خانواده ازدواج است. متاسفانه بیشتر کسانی که به مشاور مراجعه می‏کنند، برای طلاق است نه برای ازدواج. در حالی که مشاوره پیش از ازدواج مهمتر است. کتابی نوشته‏ام به نام ازدواج موفق، و در آنجا توضیح داده‏ام که ازدواج موفق چیست و چگونه ازدواج موفق داشته باشیم.

مقام  معظم رهبری فرمود: ازدواج موفق چهار ویژگی دارد:

الف. عاقلانه باشد.

 اکثر ازدواج‏ها عاشقانه است در حالی که باید عاقلانه باشد.

ب. به موقع باشد.

سه نوع زمانِ ازدواج داریم: ازدواج زود هنگام، ازدواج دیر نگام ، ازدواج به‏هنگام. ازدواج زود هنگام اشتباهی است بزرگ . ازدواج دیرهنگام اشتباهی است بزرگ‏تر. ازدواج باید به هنگام باشد.

ج. ازدواج باید آسان باشد. 

پیغبراکرم (ص) می‏فرماید: «بهترین زنان امت من، کسی است که مهریه اش کم باشد». مهریه را درحدی تعیین کنید که داماد بتواند از عهدة پرداخت آن بربیاید. مهریة زیاد، باعث اعتماد و دوام زندگی نمی‏شود. اگر به پسری اعتماد ندارید چرا دخترتان را به عقد او در می‏آورید؟ مگر سکه می‏تواند دختری را خوشبخت کند؟ سرانجام مهریة سنگین، کشاندن پای مردان به زندان است و مسأله‏ای را هم حل نمی‏کند. 3200 جوان به خاطر نداشتن مهریه در زندان هستند.

د. ازدواج باید پایدار باشد.

اکنون اکثر ازدواج‏ها پایدار نیستند. یکی از ملاک‏های ازدواج پایدار تولید فرزند است. اولاً فقط به داشتن یک فرزند اکتفا نکنید. سه فرزند، مناسب است. دوماً فاصله سنی فرزندان از 3 تا 5 سال باشد، نه کمتر و نه بیشتر.

2- ندانستن وظیفه

یک مثلث بکشید و درون آن بنویسید (خانواده)، روی یک ضلع آن بنویسید (پدر یا شوهر)، روی یک ضلع دیگر بنویسید (مادر یا همسر) و ضلع سوم را هم بنویسید (فرزند)!

چهار وظیفه در یک خانواده باید رعایت شود: 1- وظیفة زن در برابر شوهر 2- وظیفة شوهر در برابر زن 3- وظیفة والدین در برابر فرزندان 4- وظیفة  فرزندان در برابر والدین.

دین اسلام از زن‏ها می‏خواهد به شوهرشان مهربانی کنند و از مردها می‏خواهد به همسرشان محبت کنند. پیغمبر فرمود: «هر زنی یک لیوان آب به شوهرش بدهد، از یک سال عبادت که روزها روزه بگیری و شب‏ها نماز شب بخوانی، ثوابش بیشتر است»!

پیامبر اکرم(ص) فرمود: « زن باید به شوهرش اظهار عشق و محبت کند». شخصی آمد خدمت پیغمبر و گفت: یا رسول‏الله، من همسری دارم که وقتی از خانه بیرون می‏روم؛ مرا مشایعت می‏کند وقتی از سرکار می‏آیم؛ به استقبالم می‏آید، وقتی ناراحتم؛ ناراحتی من را برطرف می‏کند، وقتی خوشحالم؛ بر خوشحالی من می‏افزاید. یا رسول‏الله! همسر من چگونه همسری است؟ پیغمبر فرمود: زن تو فرشته‏ای است از فرشتگان خدا. قدر او را بدان!

طبق برداشت‏هایی که از سخنان ائمه می‏شود، می‏توان گفت؛بهترینِ زنان برای شوهرش کسی است که:

1- خوش‏بو باشد و از عطری که شوهرش دوست دارد استفاده کند.

2- خوش‏پوش باشد. بهترین لباس‏هایش را برای شوهرش بپوشد

3- خوش‏پز باشد. آشپز خوبی باشد و غذایی درست کند که شوهرش از خوردن آن لذت ببرد

4- خوش‏ سلیقه باشد.

5- خوش‏کلام باشد. زن و شوهر باید همدیگر را به صمیمیت صدا کنند و باهم به نیکی و مهربانی سخن بگویند.

6- گذشت داشته باشد و صبر، تحمل و شکیبایی داشته باشد.

7- خوش‏بین باشد. بدبین، دهن‏بین، شکاک، وسواس، زود رنج، عصبی و جاسوس نباشد.

8- از دخالت دادن دیگران در زندگی خود، پرهیز کند.

9- به بستگان شوهرش احترام بگذارد. خانم جوانی که تازه ازدواج کرده بود نزد عطاری می‏رود، می‏گوید: سمی می‏خواهم که مادر شوهرم را از بین ببرد. عطار سمی را به او می‏دهد و می‏گوید این سم را به مدت سه ماه به او بخوران و برای این که او به تو شک نکند، به او مهربانی ومحبت کن. پس از سه ماه دیگر، مادرشوهرت می‏میرد. بعد از چند هفته خانم دوباره پیش عطاری می‏رود و می‏گوید: بدبخت شدم، بیچاره شدم، دارویی، درمانی به من بده تا آن سم را از بین ببرد. مادر شوهرم اینقدرخوب و دوست‏داشتنی شده که من پشیمان شدم. عطار می‏گوید: آن چیزی که به تو دادم، سم نبود، سم در مغز و ذهن شما است. محبت کنی، محبت می‏بینی!

10- شوهرش را با کسی مقایسه نکند. 11- به حساسیت‏های شوهرش احترام بگذارد. 12- دو چیز در خانه نباید  شکسته شود: دل زن و غرور مرد!

یکی از مشکلات امروز خانواده‏ها ندانستن وظیفه است، بسیاری از پدر و مادرها وظیفه‏هایشان را در حق بچه‏هایشان یا نمی‏دانند و یا اگرمی‏دانند، عمل نمی‏کنند و بدتر از هر دو، فکر می‏کنند که می‏دانند. مشکل امروز ما این است که پدر و مادرها نه تنها بچه‏ها را درک نمی‏کنند بلکه اصلاً نمی‏دانند، وظیفه‏هایشان چیست؟ بچه‏ها هم جسم دارند، هم روح. جسم و روح هر دو مریض می‏شوند، هر دو به خوراک احتیاج دارند، هر دو نیازمند به پزشک هستند. مادر شهید مرتضی مطهری می‏گوید؛ من یک بار مرتضی را بدون وضو شیر ندادم. در روایات آمده است که به این سه چیز در تربیت فرزندان توجه کنید:1- اخلاق، 2- نماز، 3- حجاب.

در تربیت دینی فرزندان؛ الف: فقط به او نگویید که خوش‏اخلاق باش یا نمار بخوان و حجابت را رعایت کن، بلکه منابع تربیتی و آموزشی را در اختیار آنان قرا بدهید. ب: زور و اجبار نباشد. بگذارید به مسایل دینی علاقه‏مند شود، نه اینکه به اجبار شما اعمال دینی را به جای بیاورند.

دیوانه نمی گوید دوستت دارم

دیوانه می رود تمام دوست داشتن را

به هرجا کندنی

جمع می کند از هر دری

میزند زیر بغل

می ریزد پای کسی که

قرار نیست بفهمند دوستش دارد              (مهدیه لطیفی